Respublikaçı Alternativ (REAL) partiyasının Nizamnaməsi

5 noyabr 2023-cü il Qurultayında qəbul olunub

I. ÜMUMİ MÜDDƏALAR

1. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyası Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, “Siyasi partiyalar haqqında” qanunu və digər normativ hüquqi aktları əsasında, özünün bu Nizamnaməsi və Proqramı çərçivəsində Respublikaçı ideoloji prinsiplərinə uyğun olaraq fəaliyyət göstərən vətəndaşların birləşdiyi siyasi partiyadır.

2. Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Bəşir Səfəroğlu küçəsi, ev 5, mənzil 10 Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyasının hüquqi ünvanıdır.

II. PARTİYANIN MƏQSƏDİ, FƏALİYYƏT İSTİQAMƏTLƏRİ, HÜQUQ VƏ VƏZİFƏLƏRİ

3. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyasının ali məqsədi müstəqil Azərbaycan dövlətində hakimiyyətin Respublikaçı dəyərlərə söykənərək icra, qanunverici və məhkəmə qolları arasında tarazlı və qarşılıqlı nəzarətli bölgüsünə nail olmaqdan ibarətdir.

4. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyası öz məqsədinə nail olmaq üçün aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə fəaliyyət göstərir:

• Nizamnaməsində və Proqramında elan etdiyi məqsədlər naminə Azərbaycan vətəndaşlarını öz ətrafında birləşdirir;
• Konstitusiyada təsbit olunmuş Respublika prinsiplərini gücləndirmək üçün siyasi, hüquqi, iqtisadi, sosial və mədəni dəyişikliklər nəzərdə tutan proqramlar və platformalar hazırlayır;
• qanunların və digər normativ hüquqi aktların, həmçinin onların layihələrinin bu dəyərlərə söykənən qiymətləndirməsini aparır, onların qəbulunu, rədd edilməsini, yaxud təkmilləşdirilməsini nəzərdə tutan təşəbbüslərlə çıxış edir;
• seçki və referendumlarda öz namizədləri, şüarları və təklifləri ilə iştirak edir;
• Respublika qanunlarında təsbit olmuş sərbəst toplaşma azadlığına uyğun olaraq mitinqlər, piketlər, ictimaiyyətlə görüşlər və digər yığıncaqlar təşkil edir;
• mətbuatda və digər ictimai meydançalarda öz baxışlarını və təşəbbüslərini təbliğ edir;
• Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının təmin etdiyi digər hüquqlardan istifadə edir.

5. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyası onun əsas proqram məqsədləri və vəzifələri ilə razılaşan ictimai və siyasi təşkilatlarla əməkdaşlığa, digərləri ilə isə demokratik seçki rəqabətinə, eləcə də açıq və xoş məramlı dialoqa hazırdır.

6. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyası dövlət hakimiyyətinin formalaşmasında bütün səviyyələrdə iştirak edir. Prezidentliyə, parlament, yerli hakimiyyət və bələdiyyə orqanlarında üzvlüyə, hökumətin və digər icra strukturlarının tərkibinə işləmək üçün namizədlər irəli sürür.

7. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyası vacib saydığı təqdirdə xarici ölkələrin qismən və ya tam həmfikir hesab etdiyi partiyaları və ictimai təşkilatları ilə siyasi əlaqələr qurur, geniş beynəlxalq əməkdaşlıq uğrunda çıxış edir.

8. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyasının qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada aşağıdakı hüquqları vardır:

• ideyalarını və proqramını təbliğ etmək, fəaliyyəti ilə əlaqədar informasiyanı sərbəst yaymaq;
• fəaliyyətinə aidiyyatı olan iclaslar, görüşlər, konfranslar və müşavirələr keçirmək;
• yığıncaq, mitinq, nümayiş, küçə yürüşü və piket keçirmək;
• sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirmək;
• ianələr qəbul etmək;
• “Siyasi partiyalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa, həmçinin Azərbaycan Respublikasının digər normativ hüquqi aktlarına uyğun olaraq digər hüquqları həyata keçirmək.

9. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyasının qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş aşağıdakı vəzifələri vardır:

• öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, qanunlarına, digər normativ hüquqi aktlarına və bu Nizamnaməyə riayət etmək;
• fiziki və hüquqi şəxslərin hüquq və azadlıqlarına hörmətlə yanaşmaq;
• qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada mühasibat uçotunu aparmaq, maliyyə hesabatını, maliyyə fəaliyyətinə dair əlavə məlumat və sənədləri müvafiq dövlət qurumlarına təqdim etmək;
• “Siyasi partiyalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa, həmçinin Azərbaycan Respublikasının digər normativ hüquqi aktlarına uyğun olaraq digər vəzifələri yerinə yetirmək.

III. PARTİYANIN TƏŞKİLATİ PRİNSİPLƏRİ VƏ ÜZVLÜK QAYDALARI

10. Partiyaya üzvlük fərdidir. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyasının üzvü başqa siyasi partiyanın üzvü ola bilməz. Başqa partiyanın üzvü Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyasının üzvlüyünə qəbul edilmir. Üzvlərinin reyestri siyasi partiya tərəfindən qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada aparılır.

11. Partiyaya üzvlük fərdidir. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyasının üzvü başqa siyasi partiyanın üzvü ola bilməz. Başqa partiyanın üzvü Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyasının üzvlüyünə qəbul edilmir. Üzvlərinin reyestri siyasi partiya tərəfindən qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada aparılır.

12. Partiyanın üzvü aşağıdakı hüquqlara malikdir:

• partiyanın rəhbər orqanlarına və struktur qurumlarına seçmək və seçilmək (təyin olunmaq);
• partiyanın siyasətinin müəyyən olunmasında, onun fəaliyyətinə aid məsələlərin müzakirəsində iştirak etmək;
• partiyanın məqsəd və vəzifələrinin həyata keçirilməsi üçün təkliflər vermək;
• partiyanın siyasətinə və onun orqanlarının bütün əməli fəaliyyətinə aid məsələləri müzakirə, təqdir və tənqid etmək;
• partiyanın dövlət, ictimaiyyət və bütün partiya üzvləri üçün nəzərdə tutulmuş siyasi sənədləri ilə tanış olmaq;
• partiyada üzvülüyünü dayandırmaq yaxud partiyadan çıxmaq.

13. Üzvün partiyada üzvlüyünü dayandırmaq yaxud partiyadan çıxmaq məsələsinə onun özünün ərizəsi əsasında baxılanda, ərizə yerli partiya təşkilatında müzakirə edilərək qərar çıxarılır və bu barədə Partiyanın Siyasi Komitəsinə ya da onun səlahiyyətləndirdiyi quruma yazılı məlumat verilir. Yerli partiya təşkilatı olmadıqda ərizəyə birbaşa olaraq Partiyanın Siyasi Komitəsi baxıb qərar çıxarır.

14. Partiya üzvünün vəzifələri aşağıdakılardır:

• özünün əməli fəaliyyəti ilə partiyanın siyasətinin həyata keçirilməsinə kömək etmək;
• partiyanın proqram müddəalarına riayət etmək və onun siyasi, ideoloji, təşkilati prinsiplərinə uyğun fəaliyyət göstərmək;
• partiyanın işində fəal iştirak etmək, partiyanın qoyduğu vəzifələri yerinə yetirmək;
• partiyanın ideyalarını təbliğ etmək, partiya intizamına riayət etmək;
• müəyyən olunmuş qaydada üzvlük haqqını ödəmək;
• partiyanın adına, məqsəd və vəzifələrinə xələl gətirən hərəkətlərə yol verməmək.

15. Partiya üzvləri bu Nizamnamənin müddəalarına əməl etməyə və onun rəhbər orqanlarının qərarlarını yerinə yetirməyə borcludurlar. Bu tələblər yerinə yetirilmədikdə, partiyanın orqanları tərəfindən onların partiya üzvlüyünə xitam verilməsi də daxil olmaqla qanunla qadağan edilməyən intizam tənbeh tədbirləri (xəbərdarlıq, töhmət, şiddətli töhmət) görülə bilər.

16. Partiya üzvlüyünə xitam verilməsi haqqında qərar yerli partiya təşkilatı tərəfindən qəbul olunur və Partiyanın Siyasi Komitəsi tərəfindən təsdiq ediləndən sonra qüvvəyə minir. Yerli partiya təşkilatı olmadıqda məsələyə birbaşa olaraq Partiyanın Siyasi Komitəsi baxaraq qərar verir.

17. Partiya üzvü onun barəsində intizam tənbeh tədbirləri barədə çıxarılmış qərardan, həmçinin partiyanın rəhbər orqanlarının və struktur qurumlarının hərəkət və hərəkətsizliyindən partiyanın nəzarət orqanına şikayət verə bilər. Nəzarət orqanı daxil olmuş şikayətlərə bu Nizamnamə, partiyanın Etik Davranış Kodeksi və nəzarət orqanının Əsasnaməsi əsasında baxaraq müvafiq qərar qəbul edir. Partiya üzvü eyni məsələlərlə bağlı məhkəmə orqanlarına da müraciət edə bilər.

IV. PARTİYANIN TƏŞKİLATİ QURULUŞU

18. Respublikaçı Alternativ (REAL) Partiyası Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində fəaliyyət göstərir. Partiyanın təşkilati əsası fərdi üzvlər, eləcə də, yaradıldığı təqdirdə, yerli (şəhər, rayon, qəsəbə yaxud dairə) partiya təşkilatlardır.

19. Partiya üzvü ancaq bir yerli partiya təşkilatının qeydiyyatında dura bilər.

20. Yerli partiya təşkilatı Partiyanın hər qurultayından sonra buraxılmış sayılır və o, yaxud onun əvəzinə başqası yenidən yaradıla bilər. Yerli partiya təşkilatının yaradılması haqqında qərar ən azı üç nəfər partiya üzvünün iştirak etdiyi təsis yığıncağı tərəfindən qəbul edilir və bu qərar partiyanın Siyasi Komitəsi tərəfindən zəruri sayılaraq təsdiq edildikdə qüvvəyə minir.

21. Yerli partiya təşkilatının rəhbər orqanı ümumi yığıncaqdır. Ümumi yığıncaq üç ayda bir dəfədən az olmayaraq keçirilir. Yığıncaq yerli partiya təşkilatında qeydiyyatda duran üzvlərin yarıdan çoxu iştirak etdikdə səlahiyyətlidir. Onun qərarları sadə səs çoxluğu ilə qəbul edilir. Növbədənkənar yığıncaq qeydiyyatda olan üzvlərin üçdə bir hissəsinin tələbi ilə ya da yerli partiya təşkilatı sədrinin qərarı ilə çağırıla bilər.

22. Yerli partiya təşkilatının ümumi yığıncağında təşkilatın işinə rəhbərlik etmək üçün iki il müddətinə sədr və, zəruri hesab olunduqda, onun müavinləri seçilir. Sədr və müavinlər partiyanın rəhbər orqanlarının qərarlarının həyata keçirilməsi işini təşkil edir, partiyanı yerli ictimai və siyasi təşkilatlarla, hakimiyyət orqanları ilə əlaqələrdə təmsil edir, üzvlərin təşəbbüslərini yerli partiya təşkilatının digər üzvlərinə və partiyanın rəhbər orqanlarına çatdırılmasını təmin edir, partiyanın proqram, məqsəd və imkanlarına uyğun olan belə təşəbbüslərin icrasını təşkil edirlər. Yerli partiya təşkilatının sədri müəyyən səbəblər üzündən fəaliyyətini dayandırdıqda, yeni sədr seçilənə qədər partiyanın Siyasi Komitəsi sədr müavinlərindən birinə bu vəzifənin icrasını həvalə edir.

23. Yerli partiya təşkilatına aid üzvlərin 2/3 hissəsi özünün sədrinə ya da sədr müavinlərinə qarşı etimadsızlıq qərarı çıxarırsa, vaxtından əvvəl yeni sədr ya da sədr müavinlərini seçilir.

V. PARTİYANIN RƏHBƏR ORQANLARI VƏ STRUKTUR QURUMLARI

24. Partiyanın rəhbər orqanları Qurultaydan və Siyasi Komitədən ibarətdir.

25. Partiyanın ali idarəetmə orqanı dörd ildən bir çağırılan Qurultaydır. Növbədənkənar qurultay Siyasi Komitənin öz təşəbbüsü ilə, həmçinin növbədənkənar qurultay səlahiyyətlərinə aid olan məsələlər çərçivəsində nəzarət orqanının, partiya üzvlərinin ən azı üçdə iki hissəsinin Siyasi Komitəyə edilmiş müraciəti əsasında qəbul etdiyi qərarla çağırılır. Qurultayın sədri və katibi Qurultay nümayəndələri arasından seçilir.

25.1. Qurultay:

• Partiyanın Nizamnaməsini və Proqramını qəbul edir, ona dəyişikliklər və əlavələr edir;
• Siyasi Komitənin, Nəzarət-Təftiş Komissiyasının və Siyasət Təşəbbüsləri Komissiyasının say tərkibini müəyyənləşdirir, üzvlərini seçir və səlahiyyətlərinə xitam verir;
• Siyasi Komitənin və Nəzarət-Təftiş Komissiyasının hesabatlarını dinləyir və təsdiq edir;
• Siyasi partiyanın fəaliyyətinin dayandırılması, yenidən təşkili və ləğvi haqqında qərar qəbul edir;
• Siyasi Komitənin təqdimatına əsasən partiyanın Proqramından və Nizamnaməsindən irəli gələn digər məsələləri həll edir.

25.2. Qurultay nümayəndələrinin 2/3 iştirak etdikdə Qurultay səlahiyyətlidir. Qurultayda bütün qərarlar iştirak edən nümayəndələrin səslərinin yarısından çoxu ilə qəbul olunur.

26. Siyasi Komitə qurultaylararası dövrdə partiyanın kollegial idarəetmə orqanı olaraq partiyanın ümumi fəaliyyətinə rəhbərlik edir.

26.1 Siyasi Komitə:

• Növbəti və növbədənkənar Qurultay çağırır;
• Özünün Əsasnaməsini təsdiq edir və ona uyğun fəaliyyət göstərir;
• Özünə sədr seçir və bu zaman nəzərə alır ki, bir şəxs əvvəllər Partiyanın sədri olmuşdursa, toplam beş ildən çox Siyasi Komitənin sədri vəzifəsində ola bilməz;
• daimi və müvəqqəti komissiyalar ya da katibliklər yaradır, onların əsasnamələrini təsdiq edir, fəaliyyətlərini əlaqələndirir;
• Seçki Qərargahını, Gənclər Birliyini, digər partiyadaxili strukturları zəruri saydığı hallarda yaradır, buraxır, onların əsasnamələrini təsdiq ya da ləğv edir;
• yerli partiya təşkilatları haqqında əsasnamələri təsdiq edir;
• zəruri saydığı hallarda yerli partiya təşkilatlarının fəaliyyətini dayandırır, onları buraxır, yenidən təşkil edir;
• partiyanın daxili həyatı və siyasətinin təxirəsalınmaz məsələlərinə baxır;
• bəyanatlarla və müraciətlərlə çıxış edir;
• partiyanın büdcəsinin formalaşdırılması və istifadəsi ilə bağlı qərar qəbul edir;
• partiya adından bağlanmış sazişləri təsdiq edir;
• Bütün üzvlərinin üçdə iki hissəsinin qərarı ilə partiya üzvünün üzvlüyünə xitam verilməsi haqqında qərar qəbul edir;
• dövlət orqanları ilə, ictimai-siyasi təşkilatlar ilə əlaqələr yaradır;
• partiyanın icra qurumlarının strukturunu və iş planını təsdiq edir;
• Təsdiq edilmiş büdcə daxilində partiyanın cari maliyyə məsələlərini həll edir, partiyanın əmlakının və vəsaitlərinin idarə edilməsi üzrə qərarlar qəbul edir;
• partiyanın adından parlament, prezident və bələdiyyə seçkilərində iştirak edəcək namizədləri təyin və təqdim edir və ya bu səlahiyyəti Qurultaya həvalə edir;
• digər siyasi partiyalarla ittifaq və ya siyasi blok yaradılması haqqında qərar qəbul edir;
• mitinq, yürüş, digər kütləvi yığıncaqlar təşkil edir, onlarda iştiraka çağırış edir;
• siyasi partiyanın çap mediasının təsis edilməsi və ya onda iştirakı barədə qərar qəbul edir;
• Nizamnamədən irəli gələn digər məsələləri həll edir.

27. Partiyanın Nəzarət-Təftiş Komissiyası.

27.1. Partiyanın nəzarət orqanı kollegial şəkildə fəaliyyət göstərən Nəzarət-Təftiş Komissiyasıdır. Komissiyanın üzvləri öz aralarından sadə səs çoxluğu ilə özünə sədr seçir, eləcə də:

• Partiyanın Proqramının və Nizamnaməsinin tələblərinin partiya orqanlarının qərarlarının yerinə yetirilməsinə ümumi nəzarəti həyata keçirir;
• Partiyadaxili nizam-intizam və maliyyə məsələlərinə nəzarəti həyata keçirir;
• Partiyanın maliyyə-təəssürfat fəaliyyətini təftiş edir;
• Nəzarətin və təftişin nəticələri barədə Siyasi Komitəyə məlumat verir;
• Fəaliyyəti barəsində qurultay qarşısında hesabat verir;
• Partiya üzvlərindən ona daxil olan şikayətlərə baxır,müvafiq rəy və qərarlar qəbul edir və bu barədə Siyasi Komitəyə məlumat verir.

27.2. Siyasi Komitənin qərarı əsasında Nəzarət-Təftiş Komissiyasına bu Nizamnaməyə uyğun olaraq digər məsələlərin həll edilməsi səlahiyyəti də verilə bilər. Nəzarət-Təftiş Komissiyasının üzvü partiyanın heç bir orqanında və struktur qurumunda təmsil oluna bilməz.

28. Siyasət Təşəbbüsləri Komissiyası partiyanın bu Nizamnamə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada yaradılan və fəaliyyət göstərən qurumudur. Qurultay Siyasət Təşəbbüsləri Komissiyasının say tərkibini müəyyənləşdirir və üzvlərini seçir. Komissiya bu saydan az olan sayda üzvlə də fəaliyyət göstərə bilər. Komissiya Qurultayın müəyyən etdiyi üzv sayından az tərkibdədirsə, Siyasi Komitə onun tərkibinə Qurultayda müəyyən edilmiş ümumi sayı keçməmək şərtilə başqa üzvlər də təyin edə bilər. Komissiya öz üvləri arasından özünə sədr seçir və onun rəhbərlyi ilə öz mütəmadi fəaliyyətini həyata keçirir. Komissiya ayda ən azı 1 (bir) dəfə toplaşır, iclasının protokolunu tərtib edir və Siyasi Komitəyə təqdim edir.

28.1. Siyasət Təşəbbüsləri Komissiyası:

• Seçki dairələrində öz qərarı və ya Siyasi Komitənin tapşırığı ilə sosioloji, statistik və digər araşdırmalar aparır;
• Partiyanın Proqramına, məqsədinə və fəaliyyət istiqamətlərinə uyğun olaraq siyasət sənədləri hazırlayıb Siyasi Komitəyə təqdim edir;
• Müxtəlif sahələr üzrə apardığı araşdırmaların nəticələri ilə bağlı təklifləri (təkliflər paketi) Siyasi Komitəyə təklif edir;
• Öz fəaliyyəti barədə Siyasi Komitəyə rüblük yazılı məlumat verir;
• Öz fəaliyyəti barədə Qurultayda hesabat verir.

28.2. Siyasi Komitə Komissiyaya bu Nizamnaməyə və Proqrama uyğun olaraq Komissiyanın fəaliyyət istiqamətləri üzrə digər vəzifələrin də icra edilməsi həvalə edilə bilər.

VI. PARTİYANIN ƏMLAKI VƏ MALİYYƏ FƏALİYYƏTİ

29. Partiyanın mülkiyyətində binalar, qurğular, mənzillər, avadanlıqlar, inventarlar, pul vəsaitləri, səhmlər, digər qiymətli kağızlar və partiya fəaliyyətinin maddi təminatı üçün qanunvericiliklə qadağan olunmayan növlərdə əmlakı ola bilər.

30. Partiya öz öhdəliklərinə görə əmlakı ilə cavabdehdir. Bu əmlak yalnız Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq özgəninkiləşdirilə bilər.

31. Partiyanın fəaliyyəti aşağıdakı mənbələr hesabına maliyyələşir:

• Üzvlük haqqı;
• İanə;
• Dövlət maliyyə yardımı;
• Qanunvericiliklə və bu Nizamnamə ilə nəzərdə tutulmuş qaydada sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə edilmiş gəlirlər;
• Mülki hüquq müqavilələri üzrə, həmçinin əmlakından istifadə və onun satılmasından, borcun (kreditin) alınmasından əldə edilən vəsait;
• Qanunvericiklə qadağan olunmayan digər istənilən gəlir.

32. Partiya Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası və “Siyasi partiyalar haqqında” Qanunla qadağan edilmiş şəxslər tərəfindən ianə qəbul edə və hər hansı bir digər formada maliyyələşə bilməz.

33. Üzvlük haqqının məbləğini Siyasi Komitə müəyyən edir. Üzvlük haqqının yuxarı həddi minimum əmək haqqının 35 (otuz beş) mislindən artıq ola bilməz.

34. Partiyanın əmlakından yalnız bu Nizamnaməsindən və Proqramından irəli gələn məqsəd və hədəflərə nail olunması, həmçinin vəzifələrin həyata keçirilməsi üçün istifadə edilir. Partiyanın sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə etdiyi gəliri partiya üzvləri arasında bölüşdürülmür və yalnız bu Nizamnamə ilə müəyyən edilmiş məqsədlər üçün istifadə edilə bilər.

35. Partiya qanunvericiliyin tələblərini nəzərə almaqla “Mühasibatlıq uçotu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq mühasibat uçotunu aparır və maliyyə hesabatını tərtib edir. Maliyyə hesabatı qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş qaydada müvafiq qurumlara təqdim edilir və mediada dərc etdirilir.

VII. YEKUN MÜDDƏALAR

36. Partiya hüquqi şəxsdir. Partiyanın adı yazılmış möhürü və ştampı, özünün rəmzi, digər rekvizitləri, banklarda cari hesablaşma hesabı və digər hesabları vardır.

37. Partiya fəaliyyətini Qurultayın qəbul etdiyi qərar əsasında müvəqqəti dayandıra bilər. Partiyanın fəaliyyətinin müvəqqəti dayandırıldığı müddət bitdikdən sonra partiyanın fəaliyyəti bərpa edilmiş hesab olunur. Fəaliyyətin dayandırıldığı müddətdə onun rəhbər orqanlarının və struktur qurumlarının səlahiyyət müddətlərinin axımı dayandırılır.

38. Partiyanın yenidən təşkili və ləğvi haqqında Qurultay tərəfindən qəbul edilmiş qərar Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində, həmçinin digər normativ hüquqi aktlarında nəzərdə tutulmuş qaydada və müddətlərdə icra edilir.